Nobel de leeuw

LEEUWENWEETJES

 

Onze huiskatten zijn verre afstammelingen van de leeuwen. Leeuwen zijn de op één na grootste katachtigen...enkel de tijger is groter.

 

Leeuwen leven nu hoofdzakelijk nog in Afrika en in een klein deel van Indië.

 

De leeuw wordt in heel wat werelddelen gezien als de koning der dieren.

Tot in de Middeleeuwen was in Europa echter de bruine beer de koning der dieren.

Het epos van Reynaert dateert van de latere Middeleeuwen, dus het is niet vreemd dat de leeuw daar de koning der dieren is.

 

Wist je dat:

 

• De Afrikaanse leeuw de grootste is ? Van kop tot staart is hij 3 m lang en hij weegt gemiddeld 250 kg

   

• De Afrikaanse leeuw gewoonlijk In groepen leeft van 10 tot 15 dieren ? Meestal 1 of 2 mannetjes en voor de rest leeuwinnen en welpjes. Elke troep heeft een territorium van enkele honderden vierkante kilometers.

   

• Dat Vrouwtjes hun eerste nestje welpen krijgen als ze ongeveer 4 jaar oud zijn ? Leeuwinnen zijn 12 weken drachtig. Moeders bevallen ver weg van de groep en houden hun welpen de eerste zes weken verstopt. Daarna voegen zij zich weer samen met de troep.

 

• Dat leeuwinnen jagen van zonsopgang tot zonsondergang, terwijl de mannetjes patrouilleren en de roedel beschermen ? Vrouwtjes jagen vaak in kleinere groepen. Grappig feitje: de rollen binnen deze groep zijn ingedeeld zoals op het voetbalveld. Sommigen opereren in het centrum of zetten de aanval in, anderen doen de verdediging. Ondanks hun geweldige samenwerking en de intense snelheid scoren leeuwen maar een succespercentage van 30 procent. Om een leeuw verzadigd te krijgen, is er tot 40 kilogram vlees nodig.
  Als de jacht mislukt, stelen ze vaak prooien van andere roofdieren.

​

LEEUWEN DOORHEEN DE GESCHIEDENIS/MYTHOLOGIE

​

IN HET OUDE GRIEKENLAND

​

De Neïmische leeuw was een reusachtige leeuw die leefde in het Griekse Peloponesusgebergte. De leeuw terroriseerde de streek en viel iedereen aan die op zijn pad kwam. Geen enkel wapen kon hem doden.

Hercules kreeg de opdracht om het dier te verslaan en begon aan zijn opdracht.

Hij joeg meer dan een maand op de leeuw en noch pijlen, noch zijn zwaard konden hem doden.

Uiteindelijk kon hij het hol van de leeuw vinden, sloeg hij hem bewusteloos met een knuppel en wist hem te wurgen. Hij stroopte het veel van de leeuw en droeg het hoofd als helm en de huid als harnas.

Symboliek van de leeuw: De leeuw wordt vaak geassocieerd met goden van het licht en de zon, zoals Apollo, Helios en Ra, vanwege zijn goudgele manen en krachtige uitstraling.

​

IN DE MIDDELEEUWEN ( 500 – 1500 n.C )

​

De leeuw was in de Middeleeuwen een dominant symbool van kracht, moed en koninklijke macht, veelvuldig gebruikt in de heraldiek en christelijke iconografie.

Hoewel zeldzaam in de natuur, werd het dier door kruistochten en ridderromans een populair motief voor macht en autoriteit. 

De leeuw stond heel vaak als symbool op vlaggen tijdens de kruistochten en in tal van wapenschilden….denken we maar aan onze Vlaamse Leeuw en het Belgische wapenschild.

Omdat de meeste mensen nog nooit een leeuw van dichtbij gezien hadden, werd hij ook niet steeds waarheidsgetrouw getekend in de literatuur of schilderkunst.

De leeuw is vaak een fabelachtig figuur in vele verhalen en sprookjes en wordt gezien als de koning van het dierenrijk.Dit is ook het geval in het epos van Reynaert De VoslLeeuwenkoppen waren zeer populair als versiering boven poorten, raampartijen, in deurknoppen en op consoles van gebouwen.

Tal van leeuwenbeelden bewaakten de ingangen van paleizen en openbare gebouwen (bijv. voor het Palazzo Vecchio in Florence).

​

IN DE RENCENTERE GESCHIEDENIS

In de afgelopen 20 jaar is de populatie wilde leeuwen met 30% tot 50% gedaald. In 1970 waren er nog zo'n 90.000 leeuwen, terwijl er nu naar schatting nog maar ongeveer 25.000 in het wild leven.

• De belangrijkste oorzaken hiervan zijn het verlies van leefgebied, afname van natuurlijke prooien, conflicten met mensen (veehouders) en stroperij (zowel voor de handel in botten als trofeejacht).

  De overgrote meerderheid van de Afrikaanse leeuwen leeft nu in beschermde gebieden in Oost- en Zuid-Afrika, met Tanzania als een van de belangrijkste bolwerken.

  Er zijn actieve inspanningen om de populatie te beschermen, waaronder het werk van 'lion rangers' die conflicten tussen mensen en leeuwen helpen verminderen. 

De leeuw wordt momenteel als kwetsbaar tot ernstig bedreigd beschouwd op de Rode Lijst van de IUCN.

 

LEEUWEN IN DE LITERATUUR/FILMS

 

Nobel de leeuw is in het epos van Reynaert de Vos de koning van het dierenrijk.

Als koning is het zijn taak om een einde te maken aan Reynaert zijn streken en hem te veroordelen voor het Hof.

Hiervoor zendt hij zowel Bruun de Beer, Tybeert de kater als Grimbeert de das op pad om Reynaert te dagvaarden. Beer en kater mislukken in hun poging, maar Grimbeert ( een das en neef van Reynaert ), slaagt er wel in om Reynaert naar het hof te brengen.

 

En toch laat de leeuw, die normaal symbool staat om zijn moed, kracht en rechtlijnigheid, zich door Reynaert ook in de val van hebzucht lokken.

​

Reynaert maakt Nobel wijs dat Bruun, Tibeert en Isengrim de wolf een complot tegen Nobel aan het opzetten zijn en dat ze hem van de troon willen stoten.

Eveneens belooft hij de koning een schat te kunnen bezorgen die zijn grootvader in het bos verstopt heeft. Nobel geeft Reynaert de kans om deze schat te gaan halen...wat er dan gebeurt, lezen jullie bij de figuur van Reynaert De Vos…

​

Metro Goldwyn Mayer ( MGM ) is een heel gekende tekenfilmproducent. Hun bekendste cartoon is zeker Tom & Jerry. Elke tekenfilm start met een filmpje van een brullende leeuw. Op de zwart/witfoto kan je zien dat het Leo de leeuw is, die in 1928 zijn gekende brul laat filmen.

Wat films betreft, schetsen beide films van de Lion King heel mooi de rol van de leeuw als koning der dieren, het samenleven van leeuwen in groep en het beschermen van hun leefgebied.

Loeki de leeuw is ontsproten aan het brein van poppenfilmproducent Joop Geesink. In 1972 is Loeki voor het eerst voor, na en in de reclameblokken van Ster te zien. De korte filmpjes waarin de stuntelige Loeki allerlei avonturen meemaakt bakenen de reclameblokken van Ster af. Zijn kreet ‘Asjemenou’ is alom bekend en heeft zelfs het Van Dale-woordenboek gehaald. In 2004 was de reclameleeuw voor het laatst structureel in Ster-blokken zichtbaar.

​

INVLOED VAN LEEUWEN OP ONZE TAAL

​

Ook de leeuw heeft sterke klauwafdrukken nagelaten in onze taal.

Hier enkele voorbeelden van gezegden of spreekwoorden:

 

• Het leeuwendeel van iets krijgen

   

• Je in het hol van de leeuw wagen

   

• Vechten als leeuwen

   

• Voor de leeuwen gegooid worden

   

• Je voelt je als een leeuw in een kooi